Vaarroute naar Nederlansch Indië

Vanuit Amsterdam vertrokken de schepen naar Indië vanaf het SMN-complex aan de Javakade en in Rotterdam vanuit de Merwehaven of het KRL-complex aan de Schiehaven. Door de enorme vraag naar reizen en de nog niet herstelde oorlogsschade bij het HAL-complex aan de Wilhelminakade, werd door beide Rotterdamsche maatschappijen dus ook gebruik gemaakt van de Merwehaven.

Amsterdam

Niet ver van het Amsterdamse centraal station vertrokken de schepen vanaf het SMN-complex over het IJ en Noordzeekanaal richting IJmuiden, om vandaar via de sluizen de Noordzee te bereiken.

 

Het ss "Groote Beer" ligt bij de Javakade 

Het zojuist gearriveerde troepenschip de "Groote Beer" ligt aan de Javakade (1950). Op het middenterrein staan lange rijen autobussen en militaire voertuigen gereed om de militairen naar hun eindbestemming te brengen.

 Rotterdam

Vanuit de Schiehaven en Merwehaven in het westelijk havengebied van Rotterdam vertrokken de schepen via de Nieuwe Waterweg en Hoek van Holland richting de Noordzee.

Op de achtergrond het Lloydcomplex aan de Schiehaven

Aan de kade van het KRLcomplex ligt ook het ms "Indrapoera" aangemeerd. Op de plattegrond wordt links met een pijl aangegeven waar de Merwehaven ongeveer ligt, maar deze valt helaas net buiten deze kaart.

 Southampton

Oorlogsvrijwilligers (OVW-ers), die zich vaak al tijdens de bezetting van Nederland verdienstelijk hadden gemaakt, gingen eerst naar Engeland voor een passende opleiding. Als deze was afgerond vertrokken ze via de havens van Southampton of Liverpool richting Ned.-Indië.

Het ms "Oranje" in het havengebied van Southampton

Aanvang van de reis

Nadat een schip de Noordzee had verlaten dan voer het via het Nauw van Calais verder langs de Franse kust in zuidelijke richting, om na Brest de Golf van Biskaje te bereiken.

Het passeren van Kaap Finisterre 

In de Golf van Biskaje kan de zee enorm te keer gaat, waardoor de reistijd kan oplopen, maar bij rustig weer wordt al na een dag het noordelijk deel van Spanje bereikt. Afzakkend langs de kust van Portugal wordt de Golf van Cadiz bereikt, om via de Straat van Gibraltar het meest zuidelijke deel van Spanje te passeren. Ook Tanger (Marokko) komt nu in zicht, het schip vaart dus tussen Zuid-Europa en Noord-Afrika door. 

Lissabon wordt gepasseerd

Als de Middellandse Zee is bereikt, zal de oversteek hiervan gemiddeld vijf dagen in beslag nemen. Na Algiers gaat de reis tussen Sicilië en Malta door verder. Er zijn dan nog twee dagen te varen voordat het vaste land van Egypte wordt bereikt.

De stad Algiers is bereikt

In het noorden van Egypte ligt de bunkerplaats Port Saïd, waar het altijd een drukte van belang is. Hier wordt olie en water ingenomen, terwijl handelaren zich in bootjes naar het schip spoeden, om daar hun koopwaar te slijten aan de militairen. Na Port Saïd begint de doorvaart van het Suezkanaal, die dwars door Egypte loopt.

 

Port Saïd met het statige gebouw van de Suezkanaalmaatschappij

Vroeger moesten de schepen om de westkust van Afrika en Kaap de Goede Hoop heenvaren om de Indische Oceaan te bereiken, maar met het Suezkanaal is de reistijd aanzienlijk verkort. Dit kanaal is 163 kilometer lang en is verbonden met het Grote en Kleine Bittermeer. Omdat het Suezkanaal smal is, moeten de grote schepen bij de Bittermeren wachten al er een tegemoetkomend schip in aantocht is. 

Militairen op het ss "Pasteur" varen door het zwaarbewaakte Suezkanaal 

Het Suezkanaal loopt dwars door de Egyptische woestijn en verbind de Middellandse Zee met de Rode Zee. Doordat beide zeeën hetzelfde waterniveau hebben zijn sluizen overbodig, zodat hierdoor geen oponthoud kan ontstaan. Voor passage van het kanaal moet wel tol betaald worden. Naar gelang de grote van het schip kon dat bedrag toen al oplopen tot fl. 10.000,-. Het Suezkanaal loopt tot de stad Suez, hierna wordt de Golf van Suez bereikt. Bij het verlaten van de Golf van Suez wordt de Rode Zee bereikt, waarlangs de bunkerplaats Aden ligt.

Op de rede van Aden liggen diverse schepen

De grote oversteek van de Indische Oceaan

De reis vordert want na Aden is al vrij snel de Indische Oceaan bereikt en dan zal het negen dagen duren voordat de grote oversteek van deze oceaan is voltooid. Na vijf tot zes dagen varen ze eerst onder het zuidelijk deel van India door waarna het eiland Ceylon wordt bereikt. Colombo en Trincomalee zijn hier de belangrijkste havens, maar deze worden lang niet altijd aangedaan.  

Zicht op de rede van Colombo

Nu volgt het laatste deel van de Indische Oceaan en wordt daarna als eerste Sabang bereikt. Dit eiland is belangrijk vanwege het bunkeren, ook mogen de militairen hier vaak voor het eerst passagieren. Hier kunnen ze alvast wat indrukken opdoen van het Indische leven, want vanaf nu begeven ze zich op Indisch grondgebied.

Het ss "Ruys" ligt aan de houten steigers op Sabang 

 Passage van de evenaar

Vanaf Sabang varen ze op de Straat van Malakka, tussen Sumatra en Malakka door in de richting van Singapore. Malakka was in van eind '45 en begin '46 een tijdelijke tussenstop voor Nederlandse militairen. De Engelsen waren tijdelijk belast met het bewaken van het inmiddels bevrijde Indische grondgebied en zij weigerden toen om Nederlandse schepen toe te laten.

Het ms "Kota Agoeng" aan de kade van Belawan op Sumatra

Na Singapore wordt de evenaar bereikt, dit is de plek waar de bekende Neptunusdoop wordt gehouden. Vervolgens passeren ze het eiland Banka en zijn ze op de Java Zee beland. De havenplaats Tandjong Priok bij Batavia zal nu niet lang meer op zich laten wachten.  

 

Het ss "Ruys" bereikt de Javaanse kust ter hoogte van Tandjong Priok

De eindbestemming is bereikt

Tandjong Priok is het havengebied nabij Batavia en is de belangrijkste haven van Ned. Indië. Vanaf hier worden de militairen met vrachtwagens, trein of ander schip naar hun volgende bestemming van de Indische archipel gebracht. 

 

Drukte bij de loodsen van de SMN in Tandjong Priok