Opmerking
  • Gebrek aan toegang tot rechten - file 'http:/www.boordgeld.nl/images/stories/front/front01.jpg'
  • Gebrek aan toegang tot rechten - file 'http:/www.boordgeld.nl/images/stories/front/front02.jpg'
  • Gebrek aan toegang tot rechten - file 'http:/www.boordgeld.nl/images/stories/front/front03.jpg'
  • Gebrek aan toegang tot rechten - file 'http:/www.boordgeld.nl/images/stories/front/front04.jpg'
  • Gebrek aan toegang tot rechten - file 'http:/www.boordgeld.nl/images/stories/front/front05.jpg'

Het M.S. "Willem Ruys" en de vele reizen op Nederlandsch-Indië

De “Willem Ruys” kwam in november 1947 in de vaart, maar werd niet bekend om het vervoer van troepenonderdelen. Er zullen ongetwijfeld militairen individueel hebben meegereisd, maar daar bleef het dan ook bij. De oorzaak dat er geen troepen mee vervoerd werden was hoogstwaarschijnlijk omdat dat het nog een nieuw schip was, maar dat is mijn vermoeden. Wel staat de “Willem Ruys” bekend om haar vele reizen van en naar Nederlands-Indië. Het gebruik van boordgeld kwam tijdens deze reizen veelvuldig voor, zodat er veel varianten in omloop kwamen. De eerste scheepsbiljetjes hadden nog geen vermelding van het predicaat Koninklijk. Vanaf 1948 toen er een geheel nieuw ontwerp aan scheepsgeld in omloop kwam werd het predicaat Koninklijk wél vermeld. (zie hiervoor pagina Boordgeld-Biljetten RL en KRL)

Passagebiljet 2e klasse    Op de Brug van de "Willem Ruys"    Reçu voor de bagage

 

De "Willem Ruys" met een deel van de brug en enkele hutten

 

Ondanks de vele reizen met de “Willem Ruys” ben ik nog niet eerder in contact geweest met iemand die reiservaringen met dit schip heeft. Ongetwijfeld zullen er mensen zijn die een reisverslag, documenten, foto’s en/of scheepsgeld hebben bewaard. Natuurlijk ben ik bereid om zo’n verslag in overleg op mijn website te plaatsen.

Etui voor waardebonnen

Etui voor scheepsgeld

"Willem Ruys"5 cent scheepsgeld  "Willem Ruys" 10 cent scheepsgeld  "Willem Ruys" 25 cent scheepsgeld

"Willem Ruys" 1 gulden scheepsgeld   "Willem Ruys" 2,50 gulden scheepsgeld

Complete serie boordgeld van de "Willem Ruys"

Mevrouw G.B.B. Martens-van ’t Erven heeft ook met de “Willem Ruys” gereisd. Zij was getrouwd met een K.N.I.L militair en reisde na haar verlof in Holland met haar twee jonge kinderen en een derde kind op komst terug naar haar man in Nederlandsch-Indië. Uit haar nalatenschap heb ik bovenstaande documenten, scheepsbiljetjes en bijbehorende etui verkregen.

Ik doe graag een oproep aan mensen die hun reiservaringen met de "Willem Ruys" via deze website willen delen!

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

BOORDGELD - SCHEEPSGELD

Gecharterde schepen

Inleiding

Omdat de maatschappijen KRL, SMN en HAL niet over voldoende schepen beschikten moesten zij een beroep doen op andere scheepvaartmaatschappijen. Met name in de periode van eind 1945, toen Nederland begon met het transporteren van de eerste militairen richting het rumoerige Ned. Indië en vandaar veel mensen meenamen die wilden repatriëren, was de vraag naar scheepsruimte enorm. Ook tijdens de daaropvolgende jaren ging de vraag naar extra schepen gewoon door en toen Ned. Indië in 1949 zelfstandig werd bleek die vraag alleen maar groter. Niet alleen de Nederlandse militairen zouden huiswaarts keren, ook de Indische en Molukse medestrijders en mensen die ons land trouw waren gebleven wilden het land verlaten. Overal ter wereld moesten schepen gecharterd worden, die gezamenlijk met de schepen van onze drie scheepmaatschappijen in opdracht van het Ministerie van Oorlog kwamen te varen. Op een aantal van deze gecharterde schepen werd ook boordgeld gebruikt, niet alleen boordgeld van een onze maatschappijen, maar ook met een geheel eigen ontwerp. 

Java-China-Japan Lijn (M.S. "TJISADANE") 

De “Tjisadane” was een van die charters. Dit schip werd in 1931 bij de NSM te Amsterdam opgeleverd en kwam als passagiers/vrachtschip voor de Java-China-Japan Lijn (JCJL ofwel RIL) te varen, met Batavia als thuishaven. Na de Japanse aanval op Pearl Harbor werd dit schip gevorderd en verbouwd tot troepentransportschip met een capaciteit voor 1485 manschappen en heeft gedurende WO2 hoofdzakelijk dienstgedaan op de Pacific. Na de Japanse capitulatie heeft de “Tjisadane“ vanuit Nederlands Indië twee repatriantenreizen verzorgd naar Nederland.

De eerste van deze twee reizen vertrok op 01-03-’46 vanuit Tandjong Priok en voer over Belawan naar Amsterdam waar het op 01-04-’46 aankwam. De tweede en tevens laatste reis vertrok op 06-06-’46 eveneens vanuit Tandjong Priok en ging over Belawan werderom naar Amsterdam, waar het op 09-07-’46 aankwam. Na deze reis werd het schip bij de NSM in haar oorspronkelijke staat als passagiers/vrachtschip hersteld en vertrok het voorgoed uit Nederland om een lijndienst te verzorgen tussen Java en China.

Het boordgeld gebruikt op het M.S. "Tjisadane"

Na de "Nieuw Amsterdam" is de "Tjisadane" het tweede schip waarvan bekend is dat er boordgeld werd gebruikt. De biljetjes gebruikt op dit schip zijn van een geheel eigen ontwerp en alleen de stempel op het biljet doet eraan herinneren dat het om de "Tjisadane" gaat. Doordat er op de hieronder getoonde biljetjes geen datum wordt vermeld is het voor mij moeilijk te bepalen om welke van de twee reizen het nu eigenlijk gaat.  

Av.RIL.Tji.01-.5 Voorzijde Stempel RIL  Av.RIL.Tji.01-.5 Keerzijde

Voorzijde 5 cent (a)                           Uitgelichte stempel  (b)                             Keerzijde 5 cent (c)

a. Tot op heden zijn alleen de biljetjes van 5 en 10 cent bekend. Beide zijn gedrukt op crèmekleurig papier en in de onderdruk van de 5 cent wordt over de gehele voorzijde van het biljet in kleine groene letters de tekst ROYAL INTEROCEAN LINES herhaald. Bij de 10 cent werd dat met gele letters gedaan. Aan de voorzijde zijn beide biljetjes voorzien van tekst in zwarte boekdruk en genummerd met 1 serieletter en 4 cijfers. Zowel de naam van het schip als reisgegevens werden tijdens dit drukprocédé niet opgenomen. 

b. Beide waardes zijn aan de voorzijde voorzien van twee paarskleurige stempels. De grote ronde stempel vermeld de naam van de maatschappij en het schip en de andere stempel dat het om de 2e klasse gaat. 

c. Op de keerzijde wordt in zwarte boekdruk omschreven waar deze biljetjes wel of niet voor gebruikt konden worden.

 Tjisadane Av.RIL.Tji.01-.5 Voorzijde Tjisadane Av.RIL.Tji.01-.10 Voorzijde

MS "Tjisadane" 5 cent                             MS "Tjisadane" 10 cent

De hierboven afgebeelde biljetjes zijn uit de collectie van Mathis Verkooijen

British Admiralty  (S.S. "ASTURIAS") 

De "Asturias" kwam in 1929 als passagierschip in de vaart. Nadat het tijdens WO2 werd gevorderd en als kruiser dienst heeft gedaan, werd het schip door de British Admiralty aangekocht en verbouwd tot emigrantenschip. Als zodanig ging de "Asturias" tussen Engeland en Australië varen en voer tijdens vijf terugreizen over Ned. Indië, om Nederlandse troepen, Molukse militairen met hun gezin en repatrianten naar Nederland te brengen.

Het boordgeld gebruikt op het S.S. "Asturias"

De "Asturias" heeft tijdens haar reizen voor de Nederlandse regering drie keer de Amsterdamse- en twee keer de Rotterdamse havens aangedaan. Van één reis is bekend dat er boordgeld werd gebruikt, zoals hieronder is te zien. Bij deze reis met de "Asturias" werd het ontwerp van de KRL gebruikt. Dit type biljetjes wijkt af doordat het dubbelzijdig is gedrukt, er werd voor zowel een Engelstalige- als Nederlandstalige zijde gekozen. 

SS "Asturias"10 cent Nederlandstalige zijde   SS "Asturias" 10 cent Engelstalige zijde

Nederlandstalige zijde                                                           Engelstalige zijde

a. De naam van het gecharterde schip SS "Asturias".

b. Dit schip vertrok voor deze reis op 13 september uit Tandjong Priok en kwam op de datum zoals het biljet vermeld aan in Rotterdam.

c. Verzilvering was tijdens deze reis niet mogelijk.

SS "Asturias 5 cent Engelstalige zijde  SS "Asturias" 10 cent Nederlandstalige zijde  SS "Asturias"25 cent Nederlandstalige zijde

Military Sea Transport Service (USA) (De 'Generals' - schepen) 

Ook vanuit Amerika werden schepen gecharterd om aan de vraag naar voldoende schepen te kunnen voldoen. In de USA hadden ze na het beëindigen van WO2 een groot aantal nog vrij jonge troepentransportschepen die hier prima geschikt voor waren. Twaalf van deze zogenoemde  'General'-schepen hebben voor het Nederlandse Ministerie van Oorlog vijftien reizen verzorgd. Deze schepen kwamen in 1944 voor de US Army in de vaart, maar lagen na het beëindigen van WO2 overbodig aan de kade. Op 1 maart 1950 werden deze schepen overgeplaatst naar de Military Sea Transportation Service (MSTS) en enkele weken later zou de “General Stuart Heintzelman” de eerste reis al voor haar rekening nemen.

Het boordgeld gebruikt op de 'Generals'-schepen

Ook tijdens deze reizen werd boordgeld gebruikt, maar niet van alle reizen is dat bekend. Deze biljetjes zijn qua ontwerp geheel anders dan we van de Nederlandse biljetjes gewend zijn. Voor alle reizen en iedere waarde hebben ze steeds wisselende kleuren in prachtige pasteltinten. Alle waardes zijn tweezijdig gedrukt in zowel de Nederlandse- als Engelse taal. Ook wordt nu zowel de vermoedelijke aanvangs- als aankomstdatum vermeld en is iedere waarde in Amerikaans Courant.

Tabel met reisgegevens en het tot op heden bekende boordgeld

  Scheepsnaam Reisnummer Letter  Serieletters per waarde Vertrek (ca.) Aankomst (ca.)
1 "Stuart Heintzelman"       T. Priok   20-03-'50 03-04-'50  A'dam
2 "C.H. Muir" (1e reis)       T. Priok   01-04-'50 24-04-'50  R'dam
3 "C.C. Ballou" (1e reis) Av.Gen.Bal.03b  B   25=AGF T. Priok   08-04-'50 30-04-'50  A'dam
4 "R.L. Howze"       T. Priok   09-04-'50 01-05-'50  A'dam
5 "W.M. Black" Av.Gen.Bla.05b  C   5=AGL T. Priok   25-04-'50 18-05-'50  A'dam
6 "S.D. Sturgis" (1e reis)       T. Priok   04-05-'50 26-05-'50  R'dam
7 "M.B. Stewart" Av.Gen.Ste.07b  E   5=AGT 25=AGR T. Priok   04-05-'50 27-05-'50  R'dam
8 "M.L. Hersey" Av.Gen.Her.08b  F   5=AGX 10=AGW 25=AGV T. Priok   09-05-'50 01-06-'50  A'dam
9 "A.W. Greely" Av.Gen.Gre.09b G 5=AGAB 10=AGAA 25=AGZ 100=AGY T. Priok  26-05-'50 18-06-'50 R'dam
10 "J.H. Mc Rae" Av.Gen.Mac.10b  H   5=AGAF 10=AGAE T. Priok   31-05-'50 23-06-'50  R'dam
11 "Harry Taylor"       T. Priok   08-06-'50 01-07-'50  A'dam
12 "W.C. Langfitt"       T. Priok   18-06-'50 11-07-'50  A'dam
13 "C.H. Muir" (2e reis)        T. Priok   22-06-'50  15-07-'50  R'dam
14 "C.C. Ballou" (2e reis)       T. Priok   14-09-'50 07-10-'50  R'dam
15 "S.D. Sturgis" (2e reis) Av.Gen.Stu.15b  M   5=AGAW 10=AGAX 25=AGAY T. Priok   17-09-'50 09-10-'50  A'dam

Uitleg betreffende de tweetalige tekst

      

a. Ook deze schepen hebben in opdracht van het Nederlandse Ministerie van Oorlog gevaren.

b. De grote serieletter werd in alfabetische volgorde gekoppeld aan de reis waarbij boordgeld is gebruikt.

c. Alles waardes zijn in Amerikaans Courant.

d. Zowel de vermoedelijk vertrek- als aankomstdatum staan vermeld.

e. De biljetjes zijn genummerd met 4 cijfers.

f. Er wordt géén verzilveringsclausule vermeld.

g. De serienummering van deze biljetjes heeft 3 of 4 letters.

S.S. "General Ballou"

Av.Gen.Bal.03b.25 Engelstalige zijdea

a. Reis 3 "General Ballou" (1e reis)  25 dollarcent. Engelstalige zijde. Bij dit biljet ontbreekt het biljetnummer (4-cijfers) Reden zou kunnen zijn dat dit biljet niet in omloop is geweest.

S.S. "General Black"

 Av.Gen.Bla.05b.5 Nederlandstalige zijdea

 

a. Reis 5 "General Black" 5 dollarcent. Nederlandstalige zijde.

S.S. "General Stewart"

Av.Gen.Ste.07b.5 Engelstalige zijdea Av.Gen.Ste.07b.25 Nederlandstalige zijdeb

a. Reis 7 "General Stewart" 5 dollarcent. Engelstalige zijde.

b. Reis 7 "General Stewart" 25 dollarcent. Nederlandstalige zijde.

S.S. "General Hersey"

Av.Gen.Her.08b.5 Engelstalige zijdeAv.Gen.Her.08b.10 Nederlandstalige zijdeb

a. Reis 8 "Gen. Hersey" 5 dollarcent Engelstalige zijde.

b. Reis 8 "Gen. Hersey" 10 dollarcent Nederlandstalige zijde.

S.S. General Greely"

a c Av.Gen.Gre.09b.100 Engelstalige zijded

a. Reis 9 "Gen. Greely" 5 dollarcent. Nederlandstalige zijde.

b. Reis 9 "Gen. Greely" 10 dollarcent. Engelstalige zijde.

c. Reis 9 "Gen. Greely" 25 dollarcent. Nederlandstalige zijde.

d. Reis 9 "Gen. Greely" 1 dollar. Engelstalige zijde.

S.S. General "Mac Gray"

Av.Gen.Mac.10b.5 Nederlandstalige zijdeAv.Gen.Mac.10b.10 Engelstalige zijdeb

a. Reis 10 "Gen. Mc. Rae" 5 dollarcent. Nederlandstalige zijde. Let op de naamaanduiding "General Mac Gray" zoals die het op het biljet wordt vermeld.

b. Reis 10 "Gen. Mc. Rae" 10 dolarcent. Engelstalige zijde. Let op de naamaanduiding "General Mac Gray" zoals die op het biljet wordt vermeld.

S.S. "General Sturgess"

Av.Gen.Stu.15b.5 Engelstalige zijdeAv.Gen.Stu.15b.10 Nederlandstalige zijdeAv.GEN.Stu.15b.25 Nederlandstaligc

a. Reis no. 15 "Gen. Sturgis"   5 dollarcent. Engelstalige zijde (2e reis). Let op de naamaanduiding "General Sturgess" zoals op het biljet vermeld.

b. Reis no. 15 "Gen. Sturgis" 10 dollarcent. Nederlandstalige zijde (2e reis). Let op de naamaanduiding "General Sturgess" zoals op het biljet vermeld.

c. Reis no. 15 "Gen. Sturgis" 25 dollarcent. Nederlandstalige zijde (2e reis). Let op de naamaanduiding "General Sturgess" zoals op het biljet  vermeld.

Vereenigde Nederlandsche Scheepvaartmaatschappij (S.S. "WATERMAN")

 

De Vereenigde Nederlandsche Scheepvaartmaatschappij werd in 1920 opgericht om in samenwerkingsverband met acht grote Nederlandse scheepvaartmaatschappijen lijndiensten te exploiteren. Hiertoe behoorden dus ook de KRL, de SMN en de HAL. Verspreid over enkele continenten exploiteerde de VNS diverse lijndiensten en de Holland Afrika Lijn was daar een van. Op deze lijndienst werden zowel vracht als passagiers vervoerd en van tenminste één van deze reizen is bekend dat er boordgeld werd gebruikt.

Het boordgeld gebruikt op het S.S. "Waterman" tijdens de VNS-periode

Av.VNS.Wa.---.5 Holland Afrika Lijn

a. Eenzijdig gedrukt waarbij de tekst zowel in het Engels als Nederlands is vermeld.

b. Naam van de scheepvaartmaatschappij.

c. Ondanks dat de datum van na 1 april 1950 is wordt er geen Ned. Crt., of anders vermeld. (Mogelijk waren er alleen Nederlandse passagiers aan boord?)

d. Deze biljetje vermelden geen verzilveringsclausule.

e. Naam van één der lijndiensten die de VNS werd verzorgd.

Av.VNS.Wa.---.5 Holland Afrika Lijn

Boordgeld zonder maatschappijnaam (M.S. "FAIRSEA") (Sitmar Line)

De "Fairsea" werd door de Nederlandse regering ingehuurd om 1900 emigranten, die in Australië hun geluk hoopten te vinden, naar Melbourne of Sydney te brengen. Ruim 1400 van deze emigranten werden door de Nederlandse regering financieel gesteund, zodat ze hun passagekosten konden bekostigen.

Het boordgeld gebruikt op het M.S. "Fairsea" (zonder maatschappijnaam)

Dat tijdens de reis met de "Fairsea" boordgeld werd gebruikt bewijst de afbeelding van het hieronder afgebeelde biljetje van 25 gulden, maar welke waardes er tijdens deze reis nog meer in omloop zijn geweest is nog niet duidelijk. Dit biljetje vermeld overigens geen maatschappijnaam.

Av.SIT.Fai.01a.2500 Uitleg

a. Op beide plekken waar normaal de maatschappijnaam staat wordt nu de scheepsnaam vermeld.

b. De tekst is zowel in het Engels als Nederlands weergegeven.

c. Een verzilveringsclausule ontbreekt.

d. Ondanks dat deze reis na 1 april 1950 was ontbreekt de vermelding Ned. Crt. (Mogelijk waren er alleen Nederlandse passagiers aan boord?)

Av.SIT.Fai.01a.2500

 

S.S. "WATERMAN" (onbekend) 

Over deze reis is mij tot op heden nog geen reisinformatie bekend. 

Het boordgeld gebruikt op het S.S. "Waterman" in een periode zonder vermelding van maatschappijnaam

Bij dit biljetje ontbreekt ook een maatschappijnaam, maar is wel duidelijk het ontwerp van een KRL-biljet herkenbaar. Het is nog niet bekend voor welke maatschappij de "Waterman" toen heeft gevaren, maar daar komt hopelijk binnenkort duidelijkheid in. 

a. Ook bij dit biljetje wordt geen verzilveringsclausule vermeld.

b. Waar normaal de maatschappijnaam staat wordt nu de naam van het schip vermeld.

Av.---.Wa.01-.5 Zonder maatschappijnaam Av.---.Wa.01-.10 Zonder maatschappijnaam

 
 
 
 
 

BOORDGELD - SCHEEPSGELD

Holland-Amerika Lijn

Inleiding

Vergeleken met de KRL en de SMN heeft de HAL veel minder schepen ingezet en mede doordat ze alleen biljetjes op scheepsnaam hebben uitgebracht, is het ook logisch dat er veel minder boordgeld werd uitgegeven. De schepen van de HAL waarop boordgeld werd gebruikt zijn de "Nieuw Amsterdam", de "Volendam" en de "Veendam". De biljetjes van de "Volendam" hebben veel weg van de KRL-biljetjes, maar die van de "Nieuw Amsterdam" en de "Veendam" hebben een geheel ander ontwerp.

S.S. "NIEUW AMSTERDAM"

De "Nieuw Amsterdam" kwam in 1938 als passagiersschip in de vaart. Toen WO2 uitbrak werd dit schip gevorderd en overgedragen aan het Britse Ministry of War Transport en kwam in beheer bij de Cunard White Star Line. Het schip vertrok naar Halifax waar het werd ontdaan van alle luxe en kunst. Daarna vertrok het naar Singapore waar het tot troepentransportschip werd omgebouwd. Met een capaciteit van 8000 man heeft de “Nieuw Amsterdam” zich voor de geallieerden tijdens de gehele oorlog buitengewoon verdienstelijk gemaakt. Toen het in 1945 weer onder Nederlandse vlag voer heeft het ook nog twee reizen van Southampton naar Singapore en terug gemaakt. Op de heenreis zaten vooral Nederlandse militairen aan boord die naar Ned. Indië moesten en op de terugreis voornamelijk repatrianten die uit het rumoerige Ned. Indië weg wilden. Tijdens de laatste reis als troepenschip keerde het over Southampton terug naar Rotterdam, waar het uiteindelijk weer werd omgebouwd tot een luxe passagiersschip.

Boordgeld s.s. "Nieuw Amsterdam"

Van die twee laatste reizen is alleen van de tweede reis bekend dat er tijdens de thuisreis boordgeld werd gebruikt. Deze biljetjes hebben een geheel eigen ontwerp met waardes van 1, 5 en 10 cent. Op deze biljetjes werd geen maatschappijnaam vermeld en het is ook de enige serie biljetjes waarbij de lage waarde van één cent werd gebruikt. 

Av.HAL.Na.02b.1 (2) UITLEG

a. De biljetjes van de "Nieuw Amsterdam" vermelden geen maatschappijnaam.

b. Het zijn geen waardebonnen zoals gebruikelijk was, maar wisselbonnen.

c. De lage waarde van 1 cent werd bij geen enkele andere serie boordgeldbiljetjes gebruikt.

d. In tegenstelling tot andere series wordt nu de aanvangsdatum van de thuisreis vermeld, dus niet een vermoedelijke aankomstdatum.

e. De handtekening van de purser en het biljetnummer werden niet aangebracht tijdens het drukprocédé, maar achteraf handmatig toegevoegd met een stempel.

f. Deze biljetjes hebben geen serieletters maar een biljetnummer.

Av.HAL.Na.02b.1 (2) Av.HAL.Na.02b.5 (2) Gezocht 10 cent "Nieuw Amsterdam"

Varianten s.s."Nieuw Amsterdam"

 

S.S. "VOLENDAM"

De "Volendam" is bij de werf van Harland & Wolff in Glasgow gebouwd en op 12 april 1922 als passagierschip in de vaart gekomen. Ook dit schip werd tijdens WO2 gevorderd en voer vanaf juni 1940 als troepentransportschip in dienst van het Britse Ministry of War Transport. Toen het schip op 30 augustus 1940 in konvooi voer werd het getorpedeerd. Alle opvarenden werden van boord gehaald en op drie andere schepen uit het konvooi geplaatst. Hierna werd de "Volendam" teruggesleept naar Engeland en bij het Isle de Bute aan de grond gezet. Later werd het schip weer vlot getrokken en voor herstel naar een scheepswerf bij Liverpool gebracht. Na de oorlog heeft het ook nog als troepenschip dienstgedaan op Nederlandsch Indië en kwam in sept. ‘48 weer in dienst van de HAL te varen. In 1951 werd de "Volendam" opgelegd en in 1952 gesloopt.

Boordgeld s.s. "Volendam"

De biljetjes van de "Volendam" zijn de enige biljetjes bij de HAL de veel gelijkenis vertonen met de biljetjes van de KRL, maar hebben wel enkele kleine verschillen.

Av.HAL.Vo.14b.50 (217) Uitleg

a. Het 50 cent biljetje "Volendam" van deze reis is tot op heden het enige 50 cent biljet waarvan bekend is dat het in omloop kwam.

b. Bij de Holland-Amerika Lijn werden geen serieletters op de biljetjes vermeld.

c. Deze verzilveringsclausule is de enige die voor de "Volendam" werd gebruikt.

Av.HAL.Vol.09b.5 (212) Av.HAL.Vo.14b.10 (217) Av.HAL.Vol.09b.25 (212) Av.HAL.Vo.14b.50 (217)

Av.HAL.Vo.13b.100 (216) Av.HAL.Vo.09b.250 (212)

Tabel met reisgegevens van de "Volendam" en het tot op heden bekende boordgeld

  Reisnummer Reis Van - naar Einde-reisdatum op biljet
1 Av.HAL.Vo.09a (212) uitreis  R'dam - T. Priok ca. 21-04-1949
2 Av.HAL.Vo.09b (212) thuisreis T. Priok - R'dam ca. 31-05-1949
3 Av.HAL.Vo.13a (216) uitreis R'dam - T. Priok ca. 25-10-1949
4 Av.HAL.Vo.13b (216) thuisreis T. Priok - R'dam ca. 02-12-1949
5 Av. HAL.Vo.14b (217) thuisreis T. Priok - R'dam ca. 12-03-1950
6 Av.HAL.Vo.21b (224) thuisreis T. Priok - R'dam ca. 17-01-1951

S.S. "VEENDAM"

Net als het zusterschip de "Volendam" is de “Veendam” gebouwd bij de werf van Harland & Wolff en kwam op 23 maart 1923 in de vaart. Tijdens het bombardement van Rotterdam lag de "Veendam" aan de Wilhelminakade, maar kon naderhand naar de Waalhaven gesleept worden. In 1941 werd het door de Duitsers gevorderd en vertrok op 30 mei ‘41 naar Duitsland om gedurende de rest van de oorlog dienst te doen als logementschip voor Duitse onderzeebootbemanning. Tijdens haar verblijf in Hamburg raakte de "Veendam" door bombardementen meerdere keren ernstig beschadigd en zonk zelfs gedeeltelijk. In oktober 1946 werd de "Veendam" gelicht en naar Amsterdam gesleept. Nadat het bij de Nederlandsche Dok- en Scheepsbouw Mij. werd hersteld voer het terug naar haar thuishaven in Rotterdam. In 1952 werd het schip uit de vaart genomen en in 1953 gesloopt.

Boordgeld s.s. "Veendam"

Van de “Veendam” is niet zo heel veel bekend over het gebruik van boordgeld. Dit schip heeft niet op Ned. Indië gevaren en alleen van reis no: 136 is bekend dat er boordgeld werd gebruikt. Deze reis begon op 19 sept. ’47 in Rotterdam en voer met emigranten over Southampton naar New York, waar het op 29 sept. '47 arriveerde. De thuisreis vanuit New York begon op 14 okt. ’47 en ging ook weer over Southampton terug naar Rotterdam, waar het schip op 25 okt. ’47 de thuishaven binnenvoer.

SS "Veendam 10 dollarcent

a. Alleen van reisnummer 136 zijn biljetjes van 5 en 10 dollarcent bekend en hebben allen No.0011 als biljetnummer.

b. Ze zijn in Amerikaans Courant met tussen haakjes de Nederlandse waarde.

c. Voor deze reis is een verzilveringsclausule mogelijk.

 SS "Veendam" 5 dollarcent   SS "Veendam" 10 dollarcent

 
 

BOORDGELD - SCHEEPSGELD

Stoomvaart Maatschappij 'Nederland'

Inleiding

De SMN bracht boordgeldbiljetjes uit met een geheel eigen ontwerp. Deze maatschappij heeft tot tegenstelling van de twee andere maatschappijen alleen algemene biljetjes uitgegeven en dat houdt in dat je ook minder soorten boordgeld van de SMN zal tegenkomen. Wel hebben ze net als bij de KRL een eerste en een tweede serie biljetjes uitgegeven. 

DE EERSTE SERIE

Over de eerste serie is tot op heden niet zo heel veel bekend. Ik weet bijvoorbeeld niet in welke periode deze bonnen werden gebruikt en hoe ze in het betalingsverkeer dienst hebben gedaan. Wel dat ze eenzijdig zijn gedrukt en dat ze aan de linkerzijde zijn voorzien van een kartelrand, zodat ze vermoedelijk uit een bonnenboekje werden gescheurd. Tot op heden zijn er vier waardes bekend, de 5 cent, 10 cent, 50 cent en de fl. 2,50, maar er zullen ongetwijfeld meer waardes in omloop zijn geweest.

A.SMN.Alg.01-.5  Av.SMN.Alg.01-.10 Av.SMN.Alg.01-.50

Av.SMN.Alg.01-.250

Passagierscheques

Er zijn bij de SMN ook passagierscheques van 10 en 25 gulden in omloop geweest. Het verdiende aanbeveling om deze cheques vóór aanvang van de reis aan te schaffen (dat kon alleen tegen contante betaling) bij de afdeling Financiën der Maatschappij, of bij één van de agentschappen. Tijdens de reis kon men deze cheques dan inleveren bij de administrateur ten gunste van boordgeld. Soms kon zo'n cheque ook gebruikt worden voor grote betalingen, de administateur maakte op de blanco keerzijde van zo'n cheque dan een aantekening van de gemaakte kosten, zodat men niet onnodig veel boordgeld hoefde te gebruiken. Bij inlevering van die cheque werd uiteraard dat bedrag in mindering gebracht. Beide cheques zijn eenzijdig bedrukt en in de onderdruk is de tekst 'NV Stoomvaartmaatschappij Nederland' verwerkt. Deze cheques zijn voorzien van twee keer een serienummer bestaande uit 1 letter en 5 cijfers en 2 handtekeningen.

      Av.SMN.Ksc.01.1000168x86

      Av.SMN.Ksc.01.2500178x80

DE TWEEDE SERIE

De tweede serie is net als de eerste eenzijdig gedrukt en zijn uitsluitend biljetjes voor algemeen gebruik. Ze vermelden, net zoals dat bij de algemene biljetjes van de KRL het geval is, alleen de “T” voor thuisreis en hebben twee serielettercombinaties. Voor de eigen schepen werden de serieletters AQC gebruikt en voor de gecharterde schepen de letters CZB.

Serieletters AQC voor gebruik op de eigen schepen

Av.SMN.AQC.10b. Uitleg

a. De biljetjes voor zowel de uit- als thuisreis vermelden alleen de "T" van thuisreis.

b. Deze biljetjes zijn alleen bestemd voor gebruik op de troepenvervoerende schepen van de SMN zelf.

c. Alleen deze verzilveringsclausule werd gebruikt.

d. De serie AQC werd dus alleen gebruikt op de eigen schepen.

Av.SMN.AQC.5b. Av.SMN.AQC.10b. Av.SMN.AQC.25b.

Av.SMN.AQC.100b. Av.SMN.AQC.250b.

Varianten serie AQC

Av.SMN.AQC.100b.Va

a. Dit biljetje is voorzien van twee stempels van de C.O.T. De tekst luid als volgt; centraal van de stempel staat 'C.O.T'. (Commandant Overzeese Troepen), daaromheen in kleine letters staat 'Afd. Dienst Vervoers Regeling' en in de buitenste ring van de stempel staat in grote letters 'DIENST VAN DEN KWARTIERMEESTER GENERAAL'.

Serieletters CZB voor gebruik op de gecharterde schepen

Av.SMN.CZB.10b. Uitleg

a. De biljetjes met de serieletters CZB zijn makkelijk te herkennen aan de zwarte of rode verticale rand die op de rechterzijde van het biljet werd aangebracht.

b. Deze biljetjes zijn alleen geldig voor de schepen die door de SMN werden gecharterd.

c. Ook deze serie heeft alleen de "T" voor thuisreis op de biljetjes vermeld.

d. De biljetjes met de serieletters CZB waren dus alleen geldig op de schepen die door de SMN werden gecharterd.

e. De biljetjes met serieletters CZB vermelden géén verzilveringsclausule.

Av.SMN.CZB.5b.  Av.SMN.CZB.10b.  Av.SMN.CZB.25b.

Av.SMN.CZB.100b.

 
 

BOORDGELD - SCHEEPSGELD

Koninklijke Rotterdamsche Lloyd 

Inleiding

De Koninklijke Rotterdamsche Lloyd, voorheen de Rotterdamsche Lloyd, is de enige Nederlandse scheepvaartmaatschappij die zowel biljetjes voor algemeen gebruik als biljetjes op scheepsnaam in omloop bracht en dat geld voor beide serie hieronder beschreven. Van deze maatschappij zal u dan ook de groots mogelijke diversiteit aan biljetjes tegenkomen.

EERSTE SERIE (RL)

Op 21 november 1947 verwierf de N.V. Rotterdamsche Lloyd het predicaat 'Koninklijk'. Doordat op de eerste serie boordgeldbiljetjes het predicaat Koninklijk nog niet wordt vermeld, zou je denken dat deze biljetjes van voor die datum zijn. Echter, er zijn ook biljetjes in omloop geweest met een reisdatum van na 21 november 1947. Hieruit kan worden opgemaakt dat deze eerste serie ook geruime tijd na het verkregen predicaat 'Koninklijk' werd gebruikt. Mogelijk had men de tweede serie biljetjes nog niet vervaardigd? De biljetjes uit de eerste serie zijn eenzijdig gedrukt en waren niet verzilverbaar. Tot op heden zijn vier waardes bekend; de laagste waarde van vijf cent is bruin, de 10 cent groen, de 25 cent rood en de kleur van de 1 gulden is mij niet bekend.

Zonder specifieke reisgegevens (biljetjes voor algemeen gebruik)

Av.RL.Alg.---.5 Av.RL.Alg.---.10 Av.RL.Alg.---.25

Algemene biljetjes zonder scheepsnaam en zonder datum

 

  Op scheepsnaam en einde-reisdatum (biljetjes op scheepsnaam)

Gelopen biljet Sibajak 25 cnt

Gelopen biljetje van het ms "Sibajak"

De tot op heden bekende biljetjes op scheepsnaam van deze eerste serie zijn van het ms "Willem Ruys" met eindereisdatum 02-04-1948 en het ms "Sibajak" met eindereisdatum 13 maart 1948.

Varianten

  

Niet gelopen biljetjes van het ms "Sibajak" op scheepsnaam zonder datum

De eindereisdatum werd na het drukprocedé en pas vlak voor aanvang van de reis toegevoegd, zodat de kans dat deze datum overeenkwam met de daadwerkelijke eindereisdatum het grootst was. De drie biljetjes "Sibajak" hierboven afgebeeld hebben géén eindereisdatum, de kans dat deze biljetjes niet in omloop zijn geweest is dan ook aannemelijk. Ze hebben wel een perforatie met de tekst 'Sibajak 20-4-48',  dit is de datum waarop de "Sibajak" ook daadwerkelijk in Rotterdam aankwam. Mogelijk was deze perforatie bedoeld om eventueel misbruik tegen te gaan?  

 

TWEEDE SERIE (KRL)

De biljetjes van de tweede serie hebben net als de eerste serie diverse waardes met ieder een eigen kleur. Voor alle reizen zijn de 5 cent rood, 10 cent blauw, 25 cent bruin, de 1 gulden oud rose en groene tekst, de rijksdaalder licht groen en donker groene tekst, de 10 gulden oranje-bruin met blauwe tekst en de 25 gulden paars met rode tekst. Bij de tweede serie werden alle biljetjes eenzijdig gedrukt, met uitzondering van de 10 en 25 gulden. Bij deze twee hoogste en meest zeldzame waardes is op de keerzijde de afbeelding van een schip te zien. De biljetjes uit 1957 bestemd voor de Bali-cruise met de "Willem Ruys" (deze reis werd overigens afgelast), wijken af van de standaard kleurstelling en werden de 10 en 25 gulden eenzijdig gedrukt.

Zonder specifieke reisgegevens (biljetten voor algemeen gebruik)

Av.KRL.KZM.25bc. type 3

a. De biljetjes voor algemeen gebruik vermelden voor zowel de uit- als thuisreis alleen de "T" voor thuisreis. 

b. Bij deze serie kom je verschillende Engelstalige geldigheidsregels tegen. Het biljetje hierboven heeft 2 geldigheidsregels, maar er is ook een variant met 3 regels. 

c. Doordat er steeds vaker buitenlanders meereisden werd vanaf april 1950 besloten om aan de tekst NED. CRT. (Nederlands Courant) toe te voegen.

d. De serie KZM kent alleen de verzilverings-clausule zoals hierboven is te zien en de serie WSU heeft géén verzilverings-clausule.

e. Deze biljetjes hebben allen de serieletters KZM (voor de eigen schepen) of de serieletters WSU (voor de gecharterde schepen).

 

Serieletters KZM voor gebruik op de eigen schepen

Type 1

Twee Engelstalige geldigheidsregels zonder NED. CRT.

Av.KRL.KZM.5ba. type 1 Av.KRL.KZM.10ba. type 1 Av.KRL.KZM.25ba. type 1

Av.KRL.KZM.100ba. type 1

Type 2

Drie Engelstalige geldigheidsregels zonder NED. CRT.

Av.KRL.KZM.5bb. type 2 Av.KRL.KZM.10bb. type 2 Av.KRL.KZM.25bb. type 2

Type 3

Twee Engelstalige geldigheidsregels met NED. CRT.

Av.KRL.KZM.5bc. type 3 Av.KRL.KZM.10bc. type 3 Av.KRL.KZM.25bc. type 3

 

Serieletters WSU voor gebruik op de gecharterde schepen

Type 1

Zonder NED. CRT.

Av.KRL.WSU.5ba. type 1 Av.KRL.WSU.10ba. type 1

Type 2

Met NED.CRT.

Av.KRL.WSU.5bb. type 2 Av.KRL.WSU.10bb. type 2 Av.KRL.WSU.25bb. type 2

Av.KRL.WSU.100bb.va. type 2 (NED. CRT.)

Varianten serie WSU

   Av.KRL.WSU.100bb.Va. type 2 (Nederlands Courant) a.

a. Bij dit biljet is de vermelding NED. CRT. in het centrale gedeelte onderaan nu voluit geschreven NEDERLANDS COURANT.

Biljetjes op scheepsnaam en eindereisdatum (biljetten op naam)

Av.KRL.Wa.12b.10 (12)

a. De naam van het schip staat vermeld

b. Bij de biljetjes op scheepsnaam worden zowel de "T" voor thuisreis als de "U" voor uitreis gebruikt.

c. Omdat de geplande einde-reisdatum nagenoeg nooit overeenkwam met de uiteindelijke aankomstdatum werd bij de biljetjes op scheepsnaam nagenoeg altijd de vermoedelijke eindereisdatum (ca.) vermeld. Alleen de "Willem Ruys" was hierin een uitzondering.

d. Omdat steeds vaker buitenlanders meereisden werd vanaf april 1950 de vermelding NED. CRT. aan de tekst toegevoegd. Indien ook een andere valuta werd gehanteerd dan werd dit uiteraard vermeld.

e. Bij de biljetjes op scheepsnaam zijn diverse verzilverings-clausules gebruikt.

f. Voor zowel de uit- als thuisreis worden nagenoeg altijd dezelfde 3 serieletters gebruikt, er zijn echter wel enkele uitzonderingen.

M.S. "INDRAPOERA"

Av.KRL.In.18b.5.ex (121) Av.KRL.In.18b.10 (121)

Av.KRL.In.17b.250 (120)

Varianten "Indrapoera"

Tabel met reisgegevens van de "Indrapoera" en het tot op heden bekende boordgeld

  Reisnummer   Serieletters   Reis  Van - naar  Einde-reisdatum op biljet
 1    Av.KRL.In.06a (109)        ICF   uitreis     R'dam - T. Priok                 ca. 10-06-1948
 2    Av.KRL.In.06b (109)        ICF   thuisreis     T. Priok - R'dam                 ca. 15-07-1948
 3    Av.KRL.In.08b (111)        VTJ thuisreis     T. Priok - R'dam                 ca. 31-03-1950
 4    Av.KRL.In.15b (118)        FDJ thuisreis     T. Priok - R'dam                 ca. 20-08-1952
 5    Av.KRL.In.17b (120)        SDF   thuisreis     T. Priok - R'dam                 ca. 30-04-1953
 6    Av.KRL.In.18b (121)        GCP thuisreis     T. Priok - R'dam                 ca. 10-09-1953

M.S. "KOTA INTEN"

Av.KRL.Ki.10a.5 Av.KRL.Ki.10a.10 Av.KRL.Ki.10a.25

Av.KRL.Ki.10a.100 Av.KRL.Ki.10a.250

Varianten "Kota Inten"

   Av.KRL.Ki.10a.5.Va (109)a.

a. Van de reis met de serieletters KZR zijn ook biljetje in omloop gebracht waarop de tekst serie ASN werd doorgehaald en daarboven de serieletters KZR werden geplaatst.

Tabel met reisgegevens van de "Kota Inten" en het tot op heden bekende boordgeld

  Reisnummer Serieletters Reis Van - naar Einde-reisdatum op biljet
1 Av.KRL.Ki.10a (109) KZR uitreis R'dam - T. Priok ca. 12-03-1949
2 Av.KRL.Ki.11b  (110) WGR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 15-07-1949
3 Av.KRL.Ki.12a  (111) QRV uitreis R'dam - T. Priok ca. 31-08-1949
4 Av.KRL.Ki.12b (111) QRV thuisreis T. Priok - R'dam ca. 04-10-1949
5 Av.KRL.Ki.13b (112) XDF thuisreis T. Priok - R'dam ca. 30-12-1949
6 Av.KRL.Ki.14b (113) ZRG thuisreis T. Priok - R'dam ca. 15-03-1950
7 Av.KRL.Ki.15b (114) SBJ thuisreis T. Priok - R'dam ca. 28-05-1950
8 Av.KRL.Ki.17a (116) SWK uitreis R'dam - T. Priok ca. 12-01-1951
9 Av.KRL.Ki.17b (116) SWK thuisreis T. Priok - R'dam ca. 01-03-1951
10 Av.KRL.Ki.19b (118) FRT thuisreis T. Priok - R'dam ca. 09-12-1951

M.S. "SIBAJAK"

Av.KRL.Si.15b.5 (117) Av.KRL.Si.15b.10 (117) Av.KRL.Si.15b.25 (117)

Av.KRL.Si.15b.250.Ex (117)

Varianten "Sibajak"

Tabel met reisgegevens van de "Sibajak" en het tot op heden bekende boordgeld

  Reisnummer Serieletters Reis Van - naar Einde-reisdatum op biljetjet
1 Av.KRL.Si.05a (107) SBR uitreis ? ? ? ca. 04-06-1948
2 Av.KRL.Si.09b (111) HGR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 30-06-1949
3 Av.KRL.Si.12b (114) RGZ thuisreis T. Priok - R'dam ca. 02-01-1950
4 Av.KRL.Si.13b (115) TBR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 15-03-1950
5 Av.KRL.Si.15b (117) MST thuisreis T. Priok - R'dam ca. 01-07-1950
6 Av.KRL.Si.16b (118) FBF uitreis ? ? ?  ca. 26-08-1950
7 Av.KRL.Si.19b (121) GNK thuisreis T. Priok - R'dam ca. 10-01-1951
8 Av.KRL.Si.20b (122) KPG thuisreis T. Priok - R'dam ca. 18-04-1951
9 Av.KRL.Si.21b (123) BVR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 29-07-1951
10 Av.KRL.Si.22b (124) FRT thuisreis T. Priok - R'dam ca. 09-12-1951
11 Av.KRL.Si.25a (127) GBG uitreis ? ? ? ca. 22-07-1952
12 Av.KRL.Si.25a (127) GBG thuisreis T.Priok - R'dam ca. 10-09-1952
12 Av.KRL.Si.26a (128) BRL uitreis ? ? ?  ca. 01-11-1952
13 Av.KRL.Si.27b (129) ZZR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 26-03-1953

S.S. "WATERMAN"

Av.KRL.Wa.07b.5 (7) Av.KRL.Wa.08a.10 (8) Av.KRL.Wa.12b.25 (12)

Varianten "Waterman"

Tabel met reisgegevens van de "Waterman" en het tot op heden bekende boordgeld

  Reisnummer Serieletters Reis Van - naar Einde-reisdatum op biljet
   1 Av.KRL.Wa.06a (06) ASN  uitreis  R'dam - Soerabaja  ca. 12-03-1949 
   2 Av.KRL.Wa.07a (07) TVW uitreis  R'dam - T. Priok  ca. 20-05-1949
3 Av.KRL.Wa.07b (07) TVW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 22-06-1949
4 Av.KRL.Wa.08a (08) PRW uitreis R'dam - T. Priok ca. 06-08-1949
5 Av.KRL.Wa.08b (08) PRW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 04-09-1949
6 Av.KRL.Wa.09a (09) WGB uitreis R'dam - T. Priok ca. 10-10-1949
7 Av.KRL.Wa.09b (09) WGB thuisreis T. Priok - R'dam ca. 10-11-1949
8 Av.KRL.Wa.10b (10) QRZ thuisreis T. Priok - R'dam ca. 19-01-1950
9 Av.KRL.Wa.11b (11) KTS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 24-03-1950
10 Av.KRL.Wa.12b (12) MPB thuisreis T. Priok - R'dam ca. 12-06-1950
11 Av.KRL.Wa.13b (13) JPS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 09-08-1950
12 Av.KRL.Wa.??? (??) SVR uitreis ? ? ?  ca. 06-11-1950
13 Av.KRL.Wa.??? (??) RGR thuisreis Melbourne-R'dam ca. 20-01-1952
14 Av.KRL.Wa.??? (??) RSB uitreis ? ? ?  ca.27-09-1953
15 Av.KRL.Wa.??? (??) MGZ uitreis ? ? ?  ca. 05-02-1954

M.S. "WILLEM RUYS"

Av.KRL.Wr.17b.5 (18) Av.KRL.Wr.30a.10 (31) Av.KRL.Wr.04b.25 (5)

Av.KRL.Wr.04b.100 (5) Willem Ruys 250 cent

Varianten "Willem Ruys"

Av.KRL.Wr.03b.5.Va (3)a. Av.KRL.Wr.30a.10.va (31)b. 

a. Bij de eerste reis van de "Willem Ruys" hebben de biljetjes nog geen vermelding "T" of "U" voor de uit- of thuisreis, zoals bij de serie BLX hierboven het geval is.

b. Van de reis met de serieletters CDE zijn biljetjes in omloop gebracht waarop ook de vermelding 'STERLING coupon' is vermeld, zoals bij de 10 cent hierboven.

Tabel met reisgegevens van de "Willem Ruys" en het tot op heden bekende boordgeld

  Reisnummer Serieletters Reis Van - naar Einde-reisdatum op biljet
   1 Av.KRL.Wr.03b (04) BLX thuisreis T. Priok - R'dam ca. 12-07-1948
2 Av.KRL.Wr.04b (05) KMC thuisreis T. Priok - R'dam ca. 01-10-1948
3 Av.KRL.Wr.07a (08) ZBF uitreis ? ? ?  ca. 26-02-1949
4 Av.KRL.Wr.07b (08) WGR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 05-04-1949
5 Av.KRL.Wr.08a (09) SRD uitreis R'dam - T.Priok ca. 20-05-1949
6 Av.KRL.Wr.08b (09) SRD thuisreis T. Priok - R'dam ca. 17-06-1949
7 Av.KRL.Wr.09b (10) PSR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 15-08-1949
8 Av.KRL.Wr.11b (12) WTR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 23-12-1949
9 Av.KRL.Wr.12a (13) AMZ uitreis ? ? ?  ca. 26-01-1950
10 Av.KRL.Wr.13a (14) CPB uitreis ? ? ?  ca. 28-03-1950
11 Av.KRL.Wr.13b (14) CPB thuisreis T. Priok - R'dam ca. 26-04-1950
12 Av.KRL.Wr.14a (15) RZW uitreis R'dam - T. Priok ca.03-06-1950
13 Av.KRL.Wr.14b (15) RZW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 01-07-1950
14 Av.KRL.Wr.15a (16) FSL uitreis ? ? ?  ca.09-08-1950
15 Av.KRL.Wr.16b (17) CPW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 31-10-1950
16 Av.KRL.Wr.17b (18) WZS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 30-12-1950
17 Av.KRL.Wr.18a (19) MPV uitreis ? ? ?  ca. 02-02-1951
18 Av.KRL.Wr.20b (21) RNG thuisreis T. Priok - R'dam ca. 13-07-1951
19 Av.KRL.Wr.21a (22) MPE uitreis ? ? ?  ca. 14-08-1951
20 Av.KRL.Wr.21b (22) MPE thuisreis T. Priok - R'dam ca.11-09-1951
21 Av.KRL.Wr.22a (23) BWL uitreis R'dam - T. Priok  ca. 13-10-1951
22 Av.KRL.Wr.22b.(23) BWL thuisreis T. Priok - R'dam ca. 10-11-1951
23 Av.KRL.Wr.23b (24) MBR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 10-01-1952
24 Av.KRL.Wr.24a (25) AXC uitreis ? ? ?  ca. 12-02-1952
25 Av.KRL.Wr.25a (26) TGD uitreis ? ? ?  ca. 23-04-1952
26 Av.KRL.Wr.25b (26) TGD thuisreis T. Priok - R'dam ca. 21-05-1952
27 Av.KRL.Wr.26b (27) ZVT thuisreis T. Priok - R'dam ca. 19-07-1952
28 Av.KRL.Wr.27b (28) BBW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 18-09-1952
29 Av.KRL.Wr.28a (29) GLS uitreis ? ? ?  ca. 24-10-1952
30 Av.KRL.Wr.29b (30) SDV thuisreis T. Priok - R'dam ca. 16-01-1953
31 Av.KRL.Wr.30a (31) CDE uitreis ? ? ?  ca. 25-03-1953
32 Av.KRL.Wr.30b (31) CDE thuisreis T. Priok - R'dam ca. 22-04-1953
33 Av.KRL.Wr.32a (33) RQM uitreis ? ? ?  ca. 15-07-1953
34 Av.KRL.Wr.34b (35) XGW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 09-12-1953
35 Av.KRL.Wr.35b (36) WGR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 03-02-1954
36 Av.KRL.Wr.36b (37) LWS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 31-03-1953
37 Av.KRL.Wr. ---  (--) OAS gecanseld Bali-cruise 23 tot 27-12-1957

De Bali-cruise

De Bali-cruise zou van 23 tot 27 december 1957 duren, maar deze vijf daagse reis ging vanwege de kwestie Nieuw-Guinea niet door. Nederland had nog steeds het gezag over dit eiland en was al jaren met Indonesië in een hevige strijd verwikkeld over een eventuele teruggave. De verstandhouding tussen beide landen was eind ’57 dusdanig verslechterd, dat het niet verantwoord was om deze reis door te laten gaan. Deze cruise zou vanuit Indonesië een binnenlandse reis naar Bali worden, maar vanwege de hoopoplopende ruzie besloot de directie van de KRL om deze reis op het laatste moment te annuleren.

Speciaal voor deze reis werden nieuw ontworpen biljetjes gedrukt. Deze serie loopt van 5 cent tot 10 gulden en de kleuren die voorheen altijd gebruikelijk waren komen nu niet meer overeen. De tekst is alleen nog Engelstalig en er werd een nieuwe verzilverings-clausule toegepast, de valuta is nog wel in Nederlands courant, maar het verzilveren gebeurt in roepia’s. Dat dit boordgeld niet meer als noodgeld functioneerde mag duidelijk zijn, het is in feite niets meer dan een eigen betaalmiddel voor gebruik tijdens een luxe cruise.

Av.KRL.Wr.59-.5t/m1000 Bali-cruise

S.S. "ZUIDERKRUIS"

  Av.KRL.Zu.09b.5 (9) Av.KRL.Zu.13b.10 (13) Av.KRL.Zu.12b.25 (12)

Varianten "Zuiderkruis"

  Av.KRL.Zu.16b.10.Va (16)a.

a. Hoewel het biljetje met de serieletters NFT geen variant heeft omschrijf ik deze omdat nu niet de einde-reisdatum  wordt vermeld, maar dat het de 16e THUISREIS betreft.

Tabel met reisgegevens van de "Zuiderkruis" en het tot op heden bekende boordgeld

  Reisnummer Serieletters Reis Van - naar Einde-reisdatum op biljet
1 Av.KRL.Zu.08a (08) HLR uitreis R'dam - T. Priok ca. 16-04-1949
2 Av.KRL.Zu.08b (08) HLR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 17-05-1949
3 Av.KRL.Zu.09a (09) GMS uitreis R'dam - T. Priok ca. 27-06-1949
4 Av.KRL.Zu.09b (09) GMS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 28-07-1949
5 Av.KRL.Zu.10a (10) CGM uitreis R'dam - T. Priok ca. 10-09-1949
6 Av.KRL.Zu.10b (10) CGM thuisreis T. Priok - R'dam ca. 11-10-1949
7 Av.KRL.Zu.11a (11) FPG uitreis R'dam - T. Priok ca. 20-11-1949
8 Av.KRL.Zu.11b (11) FPG thuisreis T. Priok - R'dam ca. 21-12-1949
9 Av.KRL.Zu.12b (12) PRS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 22-02-1950
10 Av.KRL.Zu.13b (13) ZZR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 30-04-1950
11 Av.KRL.Zu.14b (14) GZG thuisreis T. Priok - R'dam ca. 25-07-1950
12 Av.KRL.Zu.16b (16) NFT 16e thuisreis T. Priok - R'dam 08-12-1950 tot 31-12-1950