Koninklijke Rotterdamsche Lloyd 

Inleiding

De Koninklijke Rotterdamsche Lloyd, voorheen de Rotterdamsche Lloyd, is de enige van de drie maatschappijen die biljetjes voor algemeen gebruik en biljetjes op scheepsnaam in omloop heeft gebracht en dat geld voor zowel de eerste als de tweede serie. Het is dan ook logisch dat je van deze maatschappij de groots mogelijke diversiteit aan biljetjes zal tegen komen.

EERSTE SERIE (RL)

De N.V. Rotterdamsche Lloyd verwierf op 21 november 1947 het predicaat 'Koninklijk'. De eerste serie biljetjes vermelden dit predicaat nog niet, je zou dus denken dat deze biljetjes van voor die datum zijn. Er zijn echter biljetjes in omloop gekomen waarop de einde-reisdatum april 1948 is. Hieruit blijkt dus dat deze biljetjes ook geruime tijd nadat de maatschappij het predicaat 'Koninklijk' kreeg in omloop zijn geweest. Men had toen blijkbaar de tweede serie biljetjes nog niet gereed? Alle biljetjes zijn eenzijdig gedrukt en niet verzilverbaar. Er zijn drie waardes bekend; de vijf cent is bruin, de 10 cent groen en de 25 cent is rood.

Zonder specifieke reisgegevens (biljetjes voor algemeen gebruik)

Av.RL.Alg.---.5 Av.RL.Alg.---.10 Av.RL.Alg.---.25

 

  Op scheepsnaam en einde-reisdatum (biljetjes op scheepsnaam)

 

Av.RL.Si.---.5.Va. (106) Av.RL.Si.---.10.Va. (106) Av.RL.Si.---.25.Va. (106)  

Een einde-reisdatum werd vlak voor de aanvang van de reis toegevoegd, hierdoor was de kans het grootst dat deze datum overeenkwam met de definitieve aankomstdatum. De drie biljetjes "Sibajak" hierboven hebben echter géén einde-reisdatum, de kans dat deze biljetjes niet in omloop zijn geweest is aannemelijk. Ze hebben wel een perforatie met de tekst 'Sibajak 20-4-48', dit is de datum waarop de “Sibajak” in Rotterdam is aangekomen. Deze perforatie zal dan ook bedoeld zijn om eventueel misbruik tegen te gaan?  

TWEEDE SERIE (KRL)

Alle waardes hebben een eigen kleur die bij iedere reis weer opnieuw terugkeerde; de 5 cent is rood, de 10 cent blauw, de 25 cent bruin, de 1 gulden oud rose met groene tekst, de rijksdaalder groen, de 10 gulden oranje-bruin met blauwe tekst en de 25 gulden paars met rode tekst. (Alleen de Bali-cruise van de "Willem Ruys" week van dit principe af). Ook bij deze tweede serie zijn de biljetjes met uitzondering van de 10 en 25 gulden eenzijdig gedrukt. De 10 en 25 gulden hebben een afbeelding van het betreffende schip op de keerzijde staan. Van deze hoge waardes zijn slechts enkele biljetjes bekend, want zulke bedragen waren voor de gewone man vaak toch niet haalbaar. 

Zonder specifieke reisgegevens (biljetten voor algemeen gebruik)

Av.KRL.KZM.25bc. type 3

a. De biljetjes voor algemeen gebruik vermelden voor zowel de uit- als thuisreis alleen de "T" voor thuisreis. 

b. Bij deze serie kom je verschillende Engelstalige geldigheidsregels tegen. Het biljetje hierboven heeft 2 geldigheidsregels, maar er is ook een variant met 3 regels. 

c. Doordat er steeds vaker buitenlanders meereisden werd vanaf april 1950 besloten om aan de tekst NED. CRT. (Nederlands Courant) toe te voegen.

d. De serie KZM kent alleen de verzilverings-clausule zoals hierboven is te zien en de serie WSU heeft géén verzilverings-clausule.

e. Deze biljetjes hebben allen de serieletters KZM (voor de eigen schepen) of de serieletters WSU (voor de gecharterde schepen).

 

Serieletters KZM voor gebruik op de eigen schepen

Type 1

Twee Engelstalige geldigheidsregels zonder NED. CRT.

Av.KRL.KZM.5ba. type 1 Av.KRL.KZM.10ba. type 1 Av.KRL.KZM.25ba. type 1

Av.KRL.KZM.100ba. type 1

Type 2

Drie Engelstalige geldigheidsregels zonder NED. CRT.

Av.KRL.KZM.5bb. type 2 Av.KRL.KZM.10bb. type 2 Av.KRL.KZM.25bb. type 2

Type 3

Twee Engelstalige geldigheidsregels met NED. CRT.

Av.KRL.KZM.5bc. type 3 Av.KRL.KZM.10bc. type 3 Av.KRL.KZM.25bc. type 3

 

Serieletters WSU voor gebruik op de gecharterde schepen

Type 1

Zonder NED. CRT.

Av.KRL.WSU.5ba. type 1 Av.KRL.WSU.10ba. type 1

Type 2

Met NED.CRT.

Av.KRL.WSU.5bb. type 2 Av.KRL.WSU.10bb. type 2 Av.KRL.WSU.25bb. type 2

Av.KRL.WSU.100bb.va. type 2 (NED. CRT.)

Varianten serie WSU

   Av.KRL.WSU.100bb.Va. type 2 (Nederlands Courant) a.

a. Bij dit biljet is de vermelding NED. CRT. in het centrale gedeelte onderaan nu voluit geschreven NEDERLANDS COURANT.

Biljetjes op scheepsnaam en eindereisdatum (biljetten op naam)

Av.KRL.Wa.12b.10 (12)

a. De naam van het schip staat vermeld

b. Bij de biljetjes op scheepsnaam worden zowel de "T" voor thuisreis als de "U" voor uitreis gebruikt.

c. Omdat de geplande einde-reisdatum nagenoeg nooit overeenkwam met de uiteindelijke datum werd bij de biljetjes op scheepsnaam nagenoeg altijd de vermoedelijke eindereisdatum (ca.) vermeld. Alleen de "Willem Ruys" was hierin een uitzondering.

d. Omdat steeds vaker buitenlanders meereisden werd vanaf april 1950 de vermelding NED. CRT. aan de tekst toegevoegd. Indien ook een andere valuta werd gehanteerd dan werd dit uiteraard vermeld.

e. Bij de biljetjes op scheepsnaam zijn diverse verzilverings-clausules gebruikt.

f. Voor zowel de uit- als thuisreis worden nagenoeg altijd dezelfde 3 serieletters gebruikt, er zijn echter wel enkele uitzonderingen.

M.S. "INDRAPOERA"

Av.KRL.In.18b.5.ex (121) Av.KRL.In.18b.10 (121)

Av.KRL.In.17b.250 (120)

Varianten "Indrapoera"

Tabel met reisgegevens van de "Indrapoera" en het tot op heden bekende boordgeld

  reisnummer   serieletters   reis  van - naar  einde-reisdatum op biljet
 1    Av.KRL.In.06a (109)        ICF   uitreis     R'dam - T. Priok                 ca. 10-06-1948
 2    Av.KRL.In.06b (109)        ICF   thuisreis     T. Priok - R'dam                 ca. 15-07-1948
 3    Av.KRL.In.08b (111)        VTJ thuisreis     T. Priok - R'dam                 ca. 31-03-1950
 4    Av.KRL.In.15b (118)        FDJ thuisreis     T. Priok - R'dam                 ca. 20-08-1952
 5    Av.KRL.In.17b (120)        SDF   thuisreis     T. Priok - R'dam                 ca. 30-04-1953
 6    Av.KRL.In.18b (121)        GCP thuisreis     T. Priok - R'dam                 ca. 10-09-1953

M.S. "KOTA INTEN"

Av.KRL.Ki.10a.5 Av.KRL.Ki.10a.10 Av.KRL.Ki.10a.25

Av.KRL.Ki.10a.100 Av.KRL.Ki.10a.250

Varianten "Kota Inten"

   Av.KRL.Ki.10a.5.Va (109)a.

a. Van de reis met de serieletters KZR zijn ook biljetje in omloop gebracht waarop de tekst serie ASN werd doorgehaald en daarboven de serieletters KZR werden geplaatst.

Tabel met reisgegevens van de "Kota Inten" en het tot op heden bekende boordgeld

  reisnummer serieletters reis van - naar einde-reisdatum op biljet
1 Av.KRL.Ki.10a (109) KZR uitreis R'dam - T. Priok ca. 12-03-1949
2 Av.KRL.Ki.11b  (110) WGR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 15-07-1949
3 Av.KRL.Ki.12a  (111) QRV uitreis R'dam - T. Priok ca. 31-08-1949
4 Av.KRL.Ki.12b (111) QRV thuisreis T. Priok - R'dam ca. 04-10-1949
5 Av.KRL.Ki.13b (112) XDF thuisreis T. Priok - R'dam ca. 30-12-1949
6 Av.KRL.Ki.14b (113) ZRG thuisreis T. Priok - R'dam ca. 15-03-1950
7 Av.KRL.Ki.15b (114) SBJ thuisreis T. Priok - R'dam ca. 28-05-1950
8 Av.KRL.Ki.17a (116) SWK uitreis R'dam - T. Priok ca. 12-01-1951
9 Av.KRL.Ki.17b (116) SWK thuisreis T. Priok - R'dam ca. 01-03-1951
10 Av.KRL.Ki.19b (118) FRT thuisreis T. Priok - R'dam ca. 09-12-1951

M.S. "SIBAJAK"

Av.KRL.Si.15b.5 (117) Av.KRL.Si.15b.10 (117) Av.KRL.Si.15b.25 (117)

Av.KRL.Si.15b.250.Ex (117)

Varianten "Sibajak"

Tabel met reisgegevens van de "Sibajak" en het tot op heden bekende boordgeld

  reisnummer serieletters reis van - naar einde-reisdatum op biljetjet
1 Av.KRL.Si.05a (107) SBR uitreis ? ? ? ca. 04-06-1948
2 Av.KRL.Si.09b (111) HGR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 30-06-1949
3 Av.KRL.Si.12b (114) RGZ thuisreis T. Priok - R'dam ca. 02-01-1950
4 Av.KRL.Si.13b (115) TBR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 15-03-1950
5 Av.KRL.Si.15b (117) MST thuisreis T. Priok - R'dam ca. 01-07-1950
6 Av.KRL.Si.16b (118) FBF uitreis ? ? ?  ca. 26-08-1950
7 Av.KRL.Si.19b (121) GNK thuisreis T. Priok - R'dam ca. 10-01-1951
8 Av.KRL.Si.20b (122) KPG thuisreis T. Priok - R'dam ca. 18-04-1951
9 Av.KRL.Si.21b (123) BVR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 29-07-1951
10 Av.KRL.Si.22b (124) FRT thuisreis T. Priok - R'dam ca. 09-12-1951
11 Av.KRL.Si.25a (127) GBG uitreis ? ? ? ca. 22-07-1952
12 Av.KRL.Si.26a (128) BRL uitreis ? ? ?  ca. 01-11-1952
13 Av.KRL.Si.27b (129) ZZR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 26-03-1953

S.S. "WATERMAN"

Av.KRL.Wa.07b.5 (7) Av.KRL.Wa.08a.10 (8) Av.KRL.Wa.12b.25 (12)

Varianten "Waterman"

Tabel met reisgegevens van de "Waterman" en het tot op heden bekende boordgeld

  reisnummer serieletters reis van - naar einde-reisdatum op biljet
   1 Av.KRL.Wa.06a (06) ASN  uitreis  R'dam - Soerabaja  ca. 12-03-1949 
   2 Av.KRL.Wa.07a (07) TVW uitreis  R'dam - T. Priok  ca. 20-05-1949
3 Av.KRL.Wa.07b (07) TVW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 22-06-1949
4 Av.KRL.Wa.08a (08) PRW uitreis R'dam - T. Priok ca. 06-08-1949
5 Av.KRL.Wa.08b (08) PRW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 04-09-1949
6 Av.KRL.Wa.09a (09) WGB uitreis R'dam - T. Priok ca. 10-10-1949
7 Av.KRL.Wa.09b (09) WGB thuisreis T. Priok - R'dam ca. 10-11-1949
8 Av.KRL.Wa.10b (10) QRZ thuisreis T. Priok - R'dam ca. 19-01-1950
9 Av.KRL.Wa.11b (11) KTS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 24-03-1950
10 Av.KRL.Wa.12b (12) MPB thuisreis T. Priok - R'dam ca. 12-06-1950
11 Av.KRL.Wa.13b (13) JPS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 09-08-1950
12 Av.KRL.Wa.??? (??) SVR uitreis ? ? ?  ca. 06-11-1950
13 Av.KRL.Wa.??? (??) RGR thuisreis Melbourne-R'dam ca. 20-01-1952
14 Av.KRL.Wa.??? (??) RSB uitreis ? ? ?  ca.27-09-1953
15 Av.KRL.Wa.??? (??) MGZ uitreis ? ? ?  ca. 05-02-1954

M.S. "WILLEM RUYS"

Av.KRL.Wr.17b.5 (18) Av.KRL.Wr.30a.10 (31) Av.KRL.Wr.04b.25 (5)

Av.KRL.Wr.04b.100 (5)

Varianten "Willem Ruys"

Av.KRL.Wr.03b.5.Va (3)a. Av.KRL.Wr.30a.10.va (31)b. 

a. Bij de eerste reis van de "Willem Ruys" hebben de biljetjes nog geen vermelding "T" of "U" voor de uit- of thuisreis, zoals bij de serie BLX hierboven het geval is.

b. Van de reis met de serieletters CDE zijn biljetjes in omloop gebracht waarop ook de vermelding 'STERLING coupon' is vermeld, zoals bij de 10 cent hierboven.

Tabel met reisgegevens van de "Willem Ruys" en het tot op heden bekende boordgeld

  reisnummer serieletters reis van - naar einde-reisdatum op biljet
   1 Av.KRL.Wr.03b (04) BLX thuisreis T. Priok - R'dam ca. 12-07-1948
2 Av.KRL.Wr.04b (05) KMC thuisreis T. Priok - R'dam ca. 01-10-1948
3 Av.KRL.Wr.07a (08) ZBF uitreis ? ? ?  ca. 26-02-1949
4 Av.KRL.Wr.07b (08) WGR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 05-04-1949
5 Av.KRL.Wr.08b (09) SRD thuisreis T. Priok - R'dam ca. 17-06-1949
6 Av.KRL.Wr.09b (10) PSR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 15-08-1949
7 Av.KRL.Wr.11b (12) WTR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 23-12-1949
8 Av.KRL.Wr.12a (13) AMZ uitreis ? ? ?  ca. 26-01-1950
9 Av.KRL.Wr.13a (14) CPB uitreis ? ? ?  ca. 28-03-1950
10 Av.KRL.Wr.13b (14) CPB thuisreis T. Priok - R'dam ca. 26-04-1950
11 Av.KRL.Wr.14b (15) RZW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 01-07-1950
12 Av.KRL.Wr.15a (16) FSL uitreis ? ? ?  ca.09-08-1950
13 Av.KRL.Wr.16b (17) CPW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 31-10-1950
14 Av.KRL.Wr.17b (18) WZS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 30-12-1950
15 Av.KRL.Wr.18a (19) MPV uitreis ? ? ?  ca. 02-02-1951
16 Av.KRL.Wr.20b (21) RNG thuisreis T. Priok - R'dam ca. 13-07-1951
17 Av.KRL.Wr.21a (22) MPE uitreis ? ? ?  ca. 14-08-1951
18 Av.KRL.Wr.21b (22) MPE thuisreis T. Priok - R'dam ca.11-09-1951
19 Av.KRL.Wr.22a (23) BWL uitreis R'dam - T. Priok  ca. 13-10-1951
20 Av.KRL.Wr.22b.(23) BWL thuisreis T. Priok - R'dam ca. 10-11-1951
20 Av.KRL.Wr.23b (24) MBR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 10-01-1952
21 Av.KRL.Wr.24a (25) AXC uitreis ? ? ?  ca. 12-02-1952
22 Av.KRL.Wr.25a (26) TGD uitreis ? ? ?  ca. 23-04-1952
23 Av.KRL.Wr.25b (26) TGD thuisreis T. Priok - R'dam ca. 21-05-1952
24 Av.KRL.Wr.26b (27) ZVT thuisreis T. Priok - R'dam ca. 19-07-1952
25 Av.KRL.Wr.27b (28) BBW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 18-09-1952
26 Av.KRL.Wr.28a (29) GLS uitreis ? ? ?  ca. 24-10-1952
27 Av.KRL.Wr.29b (30) SDV thuisreis T. Priok - R'dam ca. 16-01-1953
28 Av.KRL.Wr.30a (31) CDE uitreis ? ? ?  ca. 25-03-1953
29 Av.KRL.Wr.30b (31) CDE thuisreis T. Priok - R'dam ca. 22-04-1953
30 Av.KRL.Wr.32a (33) RQM uitreis ? ? ?  ca. 15-07-1953
31 Av.KRL.Wr.34b (35) XGW thuisreis T. Priok - R'dam ca. 09-12-1953
32 Av.KRL.Wr.35b (36) WGR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 03-02-1954
33 Av.KRL.Wr.36b (37) LWS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 31-03-1953
34 Av.KRL.Wr. ---  (--) OAS gecanseld Bali-cruise 23 tot 27-12-1957

De Bali-cruise

De Bali-cruise zou van 23 tot 27 december 1957 duren, maar deze vijf daagse reis ging vanwege de kwestie Nieuw-Guinea niet door. Nederland had nog steeds het gezag over dit eiland en was al jaren met Indonesië in een hevige strijd verwikkeld over een eventuele teruggave. De verstandhouding tussen beide landen was eind ’57 dusdanig verslechterd, dat het niet verantwoord was om deze reis door te laten gaan. Deze cruise zou vanuit Indonesië een binnenlandse reis naar Bali worden, maar vanwege de hoopoplopende ruzie besloot de directie van de KRL om deze reis op het laatste moment te annuleren.

Speciaal voor deze reis werden nieuw ontworpen biljetjes gedrukt. Deze serie loopt van 5 cent tot 10 gulden en de kleuren die voorheen altijd gebruikelijk waren komen nu niet meer overeen. De tekst is alleen nog Engelstalig en er werd een nieuwe verzilverings-clausule toegepast, de valuta is nog wel in Nederlands courant, maar het verzilveren gebeurt in roepia’s. Dat dit boordgeld niet meer als noodgeld functioneerde mag duidelijk zijn, het is in feite niets meer dan een eigen betaalmiddel voor gebruik tijdens een luxe cruise.

Av.KRL.Wr.59-.5t/m1000 Bali-cruise

S.S. "ZUIDERKRUIS"

  Av.KRL.Zu.09b.5 (9) Av.KRL.Zu.13b.10 (13) Av.KRL.Zu.12b.25 (12)

Varianten "Zuiderkruis"

  Av.KRL.Zu.16b.10.Va (16)a.

a. Hoewel het biljetje met de serieletters NFT geen variant heeft omschrijf ik deze omdat nu de einde-reisdatum niet wordt vermeld, maar dat het de 16e THUISREIS is.

Tabel met reisgegevens van de "Zuiderkruis" en het tot op heden bekende boordgeld

  reisnummer serieletters reis van - naar einde-reisdatum op biljet
1 Av.KRL.Zu.08a (08) HLR uitreis R'dam - T. Priok ca. 16-04-1949
2 Av.KRL.Zu.08b (08) HLR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 17-05-1949
3 Av.KRL.Zu.09a (09) GMS uitreis R'dam - T. Priok ca. 27-06-1949
4 Av.KRL.Zu.09b (09) GMS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 28-07-1949
5 Av.KRL.Zu.10a (10) CGM uitreis R'dam - T. Priok ca. 10-09-1949
6 Av.KRL.Zu.10b (10) CGM thuisreis T. Priok - R'dam ca. 11-10-1949
7 Av.KRL.Zu.11a (11) FPG uitreis R'dam - T. Priok ca. 20-11-1949
8 Av.KRL.Zu.11b (11) FPG thuisreis T. Priok - R'dam ca. 21-12-1949
9 Av.KRL.Zu.12b (12) PRS thuisreis T. Priok - R'dam ca. 22-02-1950
10 Av.KRL.Zu.13b (13) ZZR thuisreis T. Priok - R'dam ca. 30-04-1950
11 Av.KRL.Zu.14b (14) GZG thuisreis T. Priok - R'dam ca. 25-07-1950
12 Av.KRL.Zu.16b (16) NFT 16e thuisreis T. Priok - R'dam 08-12-1950 tot 31-12-1950